Ο Άτυχος Ψαράς
και το Αχόρταγο Μάτι

Ο Καλός αλλά Άτυχος Ψαράς

Μια φορά κι έναν καιρό, σε ένα μικρό ψαροχώρι, ζούσε ένας φτωχός ψαράς που τον έλεγαν Μιχάλη. Ψαράς ήταν ο παππούς του, ψαράς ήταν και ο πατέρας του. Έτσι από μικρός τους ακολουθούσε στο ψάρεμα. Ήξερε καλά όλα τα μυστικά που έπρεπε να ξέρει κάθε καλός ψαράς. Ήξερε ποια είναι η καλή εποχή για να ψαρέψεις το κάθε ψάρι, ποια είναι τα μονοπάτια που ακολουθούσαν τα ψάρια στα ταξίδια τους, πού έπρεπε να ρίχνει τα δίχτυα του για να έχει καλή ψαριά.

Κάθε πρωί, πριν την ανατολή του ήλιου, έριχνε τα δίχτυα του με τον σωστό τρόπο και στους σωστούς τόπους της θάλασσας. Όμως όλη αυτή η γνώση δεν έφτανε, δεν έφερνε καρπούς. Όταν το μεσημέρι μάζευε τα δίχτυα, ήταν πάντα αδειανά. Παρά τη μεγάλη ατυχία του, δεν εγκατέλειπε το ψάρεμα. Αυτή τη δουλειά είχε μάθει, αυτή τη δουλειά αγαπούσε, αυτή ήθελε να συνεχίσει να κάνει… με την πεποίθηση ότι θα αλλάξει η τύχη του.

Ευτυχώς η γυναίκα του, η κυρά Καλλιόπη, ήταν καλή αγρότισσα, καλή φουρνάρισσα και καλή μαγείρισα. Έτσι ο μικρός τους κήπος ήταν κάθε εποχή ένας μικρός καρποφόρος παράδεισος, ο φούρνος τους ποτέ δεν σταμάτησε να ψήνει όμορφο ψωμάκι που ζύμωνε η ίδια η κυρά Καλλιόπη και η κατσαρόλα της οικογένειας κάθε μέρα έδινε καλομαγειρεμένο και ευωδιαστό σπιτίσιο φαγητό.

Η Πρόσκληση του Βασιλιά

Η ατυχία του κυρ Μιχάλη ήταν τέτοια που σιγά σιγά έγινε γνωστή και πέρα από το χωριό, έφτασε μέχρι το παλάτι του Βασιλιά. Άκουσε ο Βασιλιάς για τον καλό αλλά άτυχο ψαρά, που χρόνια ολόκληρα δεν έβρισκε ούτε λέπι ψαριού στα δίχτυα του. Σκέφτηκε λοιπόν αν θα μπορούσε να κάνει κάτι που θα έδινε λίγη χαρά. Έστειλε λοιπόν τον τελάλη του παλατιού στο χωριό να βρει τον κυρ Μιχάλη και να τον φέρει στο παλάτι. Σαν τ' άκουσε ο κυρ Μιχάλης, δεν πίστευε στα αυτιά του. «Τι να με θέλει εμένα ο Βασιλιάς; Τι να θέλει ο Βασιλιάς έναν άτυχο και φτωχό ψαρά;»

Όταν έφτασε στο παλάτι ο κυρ Μιχάλης, τον καλοδέχτηκε ο Βασιλιάς. Του πρόσφερε ένα πλούσιο γεύμα που δεν είχε ξαναδεί ο φτωχός ψαράς και, όταν απόφαγαν, του είπε:

— Έχω ακούσει την ιστορία σου. Είσαι ο πιο καλός αλλά και ο πιο άτυχος ψαράς στο Βασίλειό μου. Αποφάσισα να δοκιμάσω αν μπορούμε μαζί να αλλάξουμε την τύχη σου. Ξαναπήγαινε στη θάλασσα, ρίξε τα δίχτυα σου και ό,τι κι αν πιάσεις, φέρ' το σε μένα και θα σου δώσω σε χρυσάφι όσο είναι το βάρος της ψαριάς σου.

Το Μάτι του Ψαριού

Την άλλη μέρα, όπως πάντα, ο κυρ Μιχάλης πήγε και έριξε τα δίχτυα του. Παρατήρησε όμως κάτι περίεργο. Ένα δελφίνι τριγύριζε παίζοντας γύρω από τη βάρκα του… «Καλός οιωνός, καλό σημάδι», είπε ο κυρ Μιχάλης. Σαν ήρθε η ώρα να μαζέψει τα δίχτυα του, η καρδιά του χτυπούσε από αγωνία. Σκεφτόταν αν πραγματικά θα άλλαζε η τύχη του ή αν η ατυχία θα τον ακολουθούσε για πάντα.

Σήκωνε τα δίχτυα στη βάρκα και με βαθιά απογοήτευση έβλεπε πως και αυτή τη μέρα τίποτε δεν είχε αλλάξει. Αδειανά από ψάρια τα δίχτυα του ξανά… Έπρεπε όμως να ευχαριστήσει και τον Βασιλιά που του είχε δώσει τη χρυσή ευκαιρία: ό,τι κι αν πιάσει να το πάρει στο παλάτι και αυτός θα του έδινε σε χρυσάφι όσο ζύγιζε η ψαριά του. «Ό,τι κι αν πιάσω», συλλογίστηκε και άρχισε με πίκρα αλλά και μεγάλη προσοχή να ψάχνει στα δίχτυα του.

Πικροχαμογέλασε όταν ανακάλυψε σχεδόν κρυμμένο ένα μάτι ψαριού κολλημένο στο δίχτυ. «Αυτό βρήκα, αυτό θα πάρω στον Βασιλιά», μονολόγησε, βέβαιος για την κακή του τύχη ο φτωχός ψαράς.

Η Ζυγαριά που Δεν Έβγαινε

Σαν έφτασε στο παλάτι, ο Βασιλιάς δεν πίστευε στα μάτια του. Δεν πίστευε στο μέγεθος της ατυχίας που ακολουθούσε τον καλό ψαρά. Έφερε μια ζυγαριά ακριβείας, κατάλληλη για την περίσταση, έβαλε το μάτι στη μια της πλευρά και ένα κομματάκι από χρυσό φλουρί στην άλλη. Έκπληκτος ο Βασιλιάς βλέπει τη ζυγαριά να γέρνει στην πλευρά του ματιού. Βάζει μισό φλουρί απέναντι από το μάτι, όμως το μάτι εμφανιζόταν βαρύτερο. Βάζει ένα, βάζει δύο, βάζει πολλά φλουριά ο Βασιλιάς απέναντι από το μικρό μάτι του ψαριού. Το αποτέλεσμα συνέχιζε να παραμένει το ίδιο. Το μάτι συνέχιζε να ζυγίζει περισσότερο.

Απορημένος ο Βασιλιάς κάλεσε τους σοφούς του βασιλείου και τους έδωσε μία μέρα προθεσμία να λύσουν το μυστήριο. Οι σοφοί του Βασιλείου συζητούσαν, έψαχναν για τη σωστή απάντηση, όμως τελικά δεν μπορούσαν να βρουν τη σωστή επιστημονική εξήγηση. Ζήτησαν περισσότερο χρόνο να σκεφτούν. Πέρασαν αρκετές μέρες χωρίς ο χρόνος να τους κάνει σοφότερους.

Ο Γερο-Ασκητής

Τότε ο Βασιλιάς έδωσε εντολή στον τελάλη του να ψάξει έναν γέρο ασκητή που ζούσε σε μια φτωχική σπηλιά, χωρίς βιβλία, χωρίς βιβλιοθήκες και εργαστήρια όπως αυτά των σοφών του Βασιλείου. Λέγανε όμως πως ήταν σοφός. Είχε μάθει να διαβάζει τα αστέρια και πρόβλεπε τον καιρό. Είχε μάθει να μιλάει με τα βότανα και να φτιάχνει φάρμακα. Είχε μάθει να διαβάζει τα μάτια των ανθρώπων και να αναγνωρίζει την καλοσύνη ή την κακοσύνη τους.

Όταν ήρθε ο γερο-ασκητής στο παλάτι, τον ρωτάει ο Βασιλιάς:

— Γέροντα, τι έχεις να πεις; Πώς εξηγείς εσύ το μάτι να βαραίνει περισσότερο από τόσα χρυσά φλουριά;

— Πριν απαντήσω στην ερώτησή σου, Βασιλιά μου, κάνε μου μια χάρη… Ρίξε λίγη στάχτη πάνω στο μάτι του ψαριού.

Μόλις ο Βασιλιάς έκανε ό,τι του ζήτησε ο γερο-ασκητής, βλέπει έκπληκτος να γέρνει η ζυγαριά στην αντίθετη πλευρά από το μάτι.

— Τι έγινε; ρωτάει απορημένος ο Βασιλιάς, που δεν μπορούσε να πιστέψει αυτά που έβλεπε.

— Βασιλιά μου, απάντησε ο γέρος ασκητής, κάθε μάτι, είτε ανθρώπου είτε ζώου, «όσο βλέπει τόσο θέλει»· όταν πάψει να βλέπει, παύει να θέλει. Όμως πρέπει να δώσεις στον κυρ Μιχάλη όλα τα χρυσά φλουριά που ζύγισε το μάτι του ψαριού που ψάρεψε.

Από τότε η σοφία του γερο-ασκητή έγινε γνωστή στα πέρατα του βασιλείου και, απ' ό,τι ακούσαμε κι εμείς, άλλαξε και η τύχη του κυρ Μιχάλη.